Tiết 13, 14: Lão Hạc
(Nam Cao)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo huynh hướng hiện thực.
Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn.
Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện, khắc họa hình tượng nhân vật.
2. Kĩ năng:
Đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm truyện viết theo huynh hướng hiện thực.
Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo huynh hướng hiện thực.
KNS: Giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo, tự nhận thức.
3. Thái độ: Thương cảm và trân trọng người nông dân trong chế độ cũ.
II. CHUẨN BỊ:
1. GV:
Bảng phụ, tranh ảnh.
KT: Động não, thảo luận nhóm, trình bày 1 phút, viết sáng tạo.
2. HS: Bảng nhóm, nghiên cứu sách giáo khoa, soạn bài.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Khởi động: (5 phút)
a) Ổn định lớp:
b) Bài cũ:
Tóm tắt đoạn trích “Tức nước vỡ bờ”?
Chị Dậu có tình cảnh như thế nào? Vì sao chị có thể quật ngã tên cai lệ?
Câu nói “thà ngồi tù… tôi không chịu được” cho thấy chị là một người như thế nào?
2. Bài mới: GV giới thiệu một vài nét về tác giả Nam Cao, về các khuynh hướng sáng tác trong văn học Việt Nam trước 1945. Trong những truyện ngắn của ông viết về Cách mạng tháng Tám năm 1945 là “Lão Hạc”. Tác phậm đã khắc hoạ được hình ảnh một người nông dân có tình cảnh đáng thương nhưng có phẩm chất đáng trọng.

Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung. (15 phút)
- HS nêu vài nét về tác giả.
(- Trần Hữu Tri [1915-1951], Hà Nam.
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc.
- Hi sinh trên đường đi công tác vùng sau lưng địch.)
- GV hỏi: Tác phẩm Lão Hạc ra đời vào thời gian nào?
(1943, viết về số phận người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.)
- HS nêu thể loại và phương thức biểu đạt của văn bản.
(Truyện ngắn hiện thực, phương thức: Tự sự xen với biểu cảm, miêu tả, nghị luận)
- HS nêu vị trí đoạn trích.
(- Lão Hạc nhà nghèo, vợ đã chết, chỉ còn đứa con trai. Không có tiền cưới vợ, anh con trai lão bỏ làng vào làm ở đồn điền cao su biền biệt mấy năm không có tin tức gì.
- Trong nhà chỉ còn lại lão Hạc với “cậu Vàng”- con chó.
- Sau trận ốm nặng, lão không đi làm thuê được, buộc phải bán cậu Vàng.
- Lão đến báo tin ông giáo – người cùng xóm và chủ yếu nhờ cậy ông giáo một việc.Đoạn trích bắt đầu từ đó.)
- HS nêu chủ đề văn bản.
(Miêu tả tình cảnh khốn cùng và phẩm chất đáng trân trọng của lão Hạc, đồng thời thể hiện sự gắn bó, thương cảm với người nông dân nghèo khổ của ông giáo.)
- GV hướng dẫn cách đọc ( Đọc mẫu đoạn đầu ( HS đọc ( Nhận xét.
- GV hỏi: Câu chuyện được kể qua lời của nhân vật nào? Ngôi thứ mấy? Nhân vật chính?
(Ông giáo, ngôi thứ nhất - Lão Hạc)
Hoạt động 2: Phân tích.
Hoạt động a: Tình cảnh của Lão Hạc. (5 phút)
- HS đọc từ đầu đến “con tôi”.
- GV hỏi: Nguyên nhân nào lão phải xa con? Nêu tình cảnh của lão Hạc?
- GV hỏi: Tình cảm của lão đối với con vàng như thế nào?
Hoạt động b: Phẩm chất của Lão Hạc. (15 phút)
- HS đọc “Lão Hạc ơi” đến “làm gì được đâu?”
- GV hỏi: Nội dung chính của phần này là gì?
(Cuộc trò chuyện của Lão Hạc với ông giáo sau khi bán cậu Vàng)
- GV hỏi: Cậu Vàng có ý nghĩa như thế nào đối với Lão Hạc?
(Quan trọng:
- Kỉ niệm của người con trai duy nhất.
- Người bạn thân thiết.)
- GV hỏi: Tình cảm của Lão Hạc đối với cậu Vàng như thế nào?
(Yêu thương hết mực)
- GV hỏi: Vì sao lão phải bán cậu Vàng?
(- Nghèo, yếu, sau trận bão không có việc làm