Tiết 1, 2: Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích.
Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh.
2. Kĩ năng:
Đọc – hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.
Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.
KNS: Suy nghĩ sáng tạo, xác định giá trị bản thân, giao tiếp.
3. Thái độ: Ý thức về tình yêu cuộc sống, trân trọng kỉ niệm, quá khứ.
II. CHUẨN BỊ:
1. GV:
Bảng phụ, tranh ảnh.
KT: Động não, thảo luận nhóm, trình bày một phút, viết sáng tạo.
2. HS: Bảng nhóm, nghiên cứu sách giáo khoa, soạn bài.
II. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Khởi động: (5 phút)
a) Ổn định lớp:
b) Bài cũ: Kiểm tra vở sọan của HS.
2. Bài mới: Ngày đầu tiên đi học ai cũng có những kỉ niệm sâu sắc, ấn tượng. Riêng đối với Thanh Tịnh ngày đầu tiên ấy đã có những kỉ niệm gì. Ta sẽ học văn bản.

Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung. (10 phút)
- HS nêu vài nét về tác giả, tác phẩm.
(Thanh Tịnh; in trong tập “Quê mẹ” – 1941)
- HS nêu thể loại của văn bản.
(Truyện ngắn)
- GV hỏi: Có thể xem là một văn bản nhật dụng được không?
(Không. Vì có giá trị tư tưởng nghệ thuật)
- HS nêu chủ đề văn bản.
(Miêu tả tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong buổi đầu đi học.)
- GV hướng dẫn cách đọc ( Đọc mẫu ( HS đọc ( Lớp nhận xét.
- HS chia bố cục và nêu nội dung chính.
(Ba đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu đến “lướt ngang trên ngọn núi”.
( Miêu tả tâm trạng, cảm giác ngỡ ngàng của nhân vật “tôi” khi mẹ dắt tay trên đường tới lớp học.
- Đoạn 2: Tiếp đến “được nghỉ cả ngày nữa”
( Thể hiện tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trường, bạn bè, mọi người, lúc nghe gọi tên mình, phải rời tay mẹ vào lớp.
- Đoạn 3: Phần còn lại.
( Thể hiện tâm trạng của nhân vật “tôi” khi ngồi trong lớp học.)
Hoạt động 2: Phân tích.
Hoạt động a: Hoàn cảnh khơi nguồn kỉ niệm. (10 phút)
- HS đọc bốn câu đầu văn bản.
- GV treo bảng phụ đoạn văn: “Hằng năm, cứ vào cuối thu” đến “tưng bừng rộn rã”.
- GV hỏi: Thời điểm mà tác giả nói đến là thời điểm nào?
(Thời gian, không gian buổi cuối thu: “một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh” ( Hình ảnh đặc trưng của cuối thu)
- GV hỏi: Điều gì đã gợi lên trong nhân vật “tôi” những kỉ niệm về ngày tựu trường?
(Thấy những em nhỏ đến trường)
- GV hỏi: Sử dụng biện pháp so sánh. Đó là hình ảnh so sánh nào?
- GV hỏi: Những kỷ niệm ấy được tác giả kể lại theo trình tự nào?
(Theo trình tự thời gian: Trên đường tới trường; Bước vào trường; Vào lớp, đón nhận gời học đầu tiên.)
Hoạt động b: Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên đi học.
Hoạt động b1: Tâm trạng lúc đến trường. (15 phút)
- HS đọc thầm: Từ đầu đến “trên ngọn núi”.
- GV hỏi: Nhân vật tôi nhớ lại những kỉ niệm gì trong ngày đầu tiên đi học?
- HS thảo luận nhóm: Tìm những hình ảnh chi tiết thể hiện tâm trạng, cảm xúc của nhân vật “tôi” khi cùng mẹ đến trường.
(- “một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh”
- “Trong chiếc áo vải dù dài đen dài…”
- “Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng”
- “Mẹ đưa bút thước cho con cầm… có ngay ý nghĩ vừa non nớt, vừa ngây thơ này: chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước”)
- GV hỏi: Vì sao “con đường thân quen ấy” hôm nay nhân vật tôi thấy lạ?
(Chính vì lòng tôi đang có sự