Tuần 3:
Tiết 9, 10: Tức nước vỡ bờ
(Trích “Tắt đèn” - Ngô Tất Tố)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích.
Gía trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm “Tắt đèn”.
Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện và xây dựng nhân vật.
2. Kĩ năng:
Tóm tắt văn bản truyện.
Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo huynh hướng hiện thực.
KNS: Giao tiếp, suy nghĩ sáng tạo, tự nhận thức.
3. Thái độ: Trân trọng, đồng cảm nỗi khổ của nguời nông dân và ghét điều bất công, xấu xa.
II. CHUẨN BỊ:
1. GV:
Bảng phụ, tranh ảnh.
KT: Động não, thảo luận nhóm, trình bày 1 phút, viết sáng tạo.
2. HS: Bảng nhóm, nghiên cứu sách giáo khoa, soạn bài.
III. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1. Khởi động: (5 phút)
a) Ổn định lớp:
b) Bài cũ:
Hồng là một chú bé có hoàn cảnh như thế nào?
Dẫn chứng: Hồng là một chú bé luôn tin và yêu thương mẹ?
2. Bài mới: “Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu, chứng minh cho tài năng của ngòi bút “già dặn viết về nông thôn” - Ngô Tất Tố. Tác phẩm đã miêu tả nỗi thống khổ của người nông dân dưới chế độ sưu thuế ngặt nghèo của thực dân và phong kiến, đồng thời khẳng định vẻ đẹp về phẩm chất và sức mạnh vùng lên của người cố nông.

Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung. (5 phút)
- HS nêu vài nét về tác giả.
(- Ngô Tất Tố [1893-1954], quê ở làng Lộc Hà huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh [Đông Anh].
- Trước cách mạng: nhà văn hiện thực xuất sắc, nhà báo, nhà khảo cổ học...
- Sau cách mạng: Tuyên truyền văn nghệ phục vụ kháng chiến.
- Nổi tiếng ở nhiều lĩnh vực: báo chí, phóng sự, tiểu thuyết, dịch thuật)
- GV hỏi: Tiểu thuyết “Tắt đèn” ra đời năm nào? Tác phẩm kể về chuyện gì xảy ra ở nông thôn Việt Nam thời thực dân nửa phong kiến?
(1939. Tác phẩm kể về nạn sưu thuế - một gánh nặng của người nông dân trước cách mạng)
- HS nêu thể loại của văn bản.
(Tiểu thuyết: văn bản tự sự cở lớn, có số lượng nhân vật, phạm vi bao quát, nội dung đề cập, thời gian diễn biến… thường rất lớn)
- HS nêu chủ đề văn bản.
(Miêu tả tình thế bức bách, nguy ngập của chị Dậu, đồng thời thể hiện sự đối lập giữa bộ mặt tàn ác, bất nhân của tên cai lệ và vẻ đẹp tâm hồn với sức sống tiềm tàng mạnh mẽ của chị Dậu.)
- HS tóm tắt nội dung “Tắt đèn”.
- GV giới thiệu nội dung phần trước.
- HS nêu vị trí của đoạn trích.
- GV hướng dẫn cách đọc ( GV đọc mẫu đoạn đầu ( HS đọc ( Nhận xét.
- HS chia bố cục và nêu nội dung chính.
(Hai đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu đến “ăn có ngon miệng không”.
( Miêu tả tình thế của chị Dậu khi bọn tay sai xông đến.
- Đoạn 2: Phần còn lại.
( Hành động dã man, điểu cáng, tàn bạo của tên cai lệ, diễn biến tâm lí và thái độ của chị Dậu trong lúc cùng đường.)
Hoạt động 2: Phân tích.
Hoạt động a: Tình cảnh gia đình chị Dậu. (5 phút)
- HS đọc phần chữ nhỏ ( “ngon miệng hay không”
- GV hỏi: Nhận xét gì về không khí làng Đông Xá và tình cảnh gia đình chị Dậu?
(Không khí ngột ngạt, gia đình chị Dậu có món nợ sưu chưa trả, anh Dậu bị ốm có nguy cơ bị bắp và đánh đập, 3 đứa con đói khát)
- GV hỏi: Tình cảnh gia đình chị Dậu lúc này như thế nào? Chi tiết thể hiện điều đó?
(- Anh Dậu ốm yếu và đang có nguy cơ bị bắt tiếp.
- Không khí căng thẳng của sưu thuế đè nặng.
- Trong nhà không còn gì để ăn.)
- GV hỏi: Tất cả những chi tiết trên gợi cho em suy nghĩ gì về người nông dân trong xã hội cũ?
(Trong những ngày ấy, mâu