CHƯƠNG I : QUANG HỌC
Tiết 1 NHẬN BIẾT ÁNH SÁNG
NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG
I/ Mục tiêu :
Bằng thí nghiệm khẳng định được rằng ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta và ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta.
Phân biệt được nguồn sáng và vật sáng.
II/ Chuẩn bị : Đối với mỗi nhóm HS : - 1 hộp kín trong đó dán sẵn một mảnh giấy trắng ; bóng đèn pin gắn bên trong hộp như hình 1.2a sgk ; - Pin, dây nối, công tắc.
III/ Tổ chức hoạt động dạy học :
1.Kiểm tra bài cũ:
2. Bài mới:

Hoạt động của giáo viên – học sinh
dung ghi bảng

HĐ 1 : (3’) Tổ chức tình huống học tập.
Đây là bài đầu chương, GV cần đưa ra một số hiện tượng, một số câu hỏi, gây cho HS một số bất ngờ :
+ Một người mắt không bị tật, bệnh, có khi nào mở mắt mà không nhìn thấy vật để trước mắt không ? Khi nào mới nhìn thấy một vật ?
+ Các em hãy nhìn ảnh chụp ở đầu chương và trả lời xem trên miếng bìa viết chữ gì ?
HS chú ý vấn đề do GV đặt ra, suy nghĩ nhận ra vấn đề.
- Trả lời các câu hỏi của GV.
- Đọc 6 câu hỏi nêu ở đầu chương (sgk)
- Đọc TN đặt vấn đề sgk.
- Quan sát GV làm TN (H1.1 sgk) và trả lời câu hỏi của GV.
- Tóm lại : Những hiện tượng trên đều có liên quan đến ánh sáng và ảnh của các vật quan sát được trong các loại gương mà ta sẽ xét trong chương này.
HĐ 2 : (3’) Tổ chức tình huống để dẫn đến câu hỏi : Khi nào ta nhận biết được ánh sáng ?
- Yêu cầu HS đọc TN đặt vấn đề (sgk)
- HS đọc 4 trường hợp được nêu trong sgk. Thực hiện C1
- GV tiến hành TN (H1.1sgk). Yêu cầu HS quan sát và trả lời câu hỏi : Khi nào ta nhận biết được ánh sáng ?

HĐ 3 : (10’) HS tìm câu trả lời cho câu hỏi : Khi nào mắt ta nhận biết được ánh sáng ?
- Yêu cầu HS đọc 4 trường hợp được nêu trong sgk. Thực hiện C1.
- Yêu cầu HS rút ra kết luận.
- HS đọc mục II và thực hiện thí nghiệm H1.2a và trả lời C2


.

















I/ Nhận biết ánh sáng :
Quan sát và thí nghiệm :
C1 : Trong những trường hợp mắt ta nhận biết được ánh sáng, có điều kiện giống nhau là có ánh sáng truyền vào mắt.
Kết luận : Mắt ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta.



II/ Nhìn thấy một vật :
Thí nghiệm :
C2 : Ta nhìn thấy mảnh giấy trắng khi đèn bật sáng. Đó là vì đèn chiếu sáng mảnh giấy rồi mảnh giấy hắt lại ánh sáng, cuối cùng ánh sáng truyền vào mắt ta. Vậy ta nhìn thấy mảnh giấy trắng vì có ánh sáng từ mảnh giấy truyền vào mắt ta.
- Nêu kết quả quan sát. Thảo luận chung ở lớp để rút ra kết luận
Kết luận : Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.
- Trả lời câu hỏi của GV để khắc sâu kết luận



HĐ 4 : (15’) Nghiên cứu trong điều kiện nào ta nhìn thấy một vật.
- GV đặt vấn đề : Khi nào ta nhìn thấy một vật ?
Yêu cầu HS làm việc theo nhóm : Đọc mục II ; Làm TN và thảo luận để trả lời C2. Sau đó thảo luận chung ở lớp để rút ra kết luận.
- Đọc và trả lời C3. Thảo luận thống nhất câu trả lời. Rút ra kết luận
- Nêu thêm câu hỏi : Căn cứ vào đâu mà em khẳng định rằng ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta ?
(Có thể trình bày : Có một bóng đèn đang ở phòng học kế bên nhưng ta không nhìn thấy)
HĐ 5 : Phân biệt nguồn sáng và vật sáng.
- Yêu cầu HS nhận xét sự khác nhau giữa dây tóc bóng đèn đang sáng và mảnh giấy trắng, cụ thể là vật nào tự nó phát ra ánh sáng, vật nào hắt lại ánh sáng ?
- Yêu cầu HS rút ra kết luận.
HĐ 6 : Vận dụng
- Hướng dẫn HS lần lượt thảo luận về câu hỏi C4, C5.
- Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ sgk.
- Đọc và thực hiện trả lời C4, C5. Thảo